Tag: własności intelektualna

Group study

Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie wskazują tylko na to, co może być chronione jako znak towarowy, lecz także wskazują przypadki, w których prawo to nie zostanie udzielone z powodów przewidzianych w przepisach.

Prawa ochronnego na znak towarowy nie można udzielić dla oznaczeń, które:

• nie mogą być znakiem towarowym;

• nie mają dostatecznych znamion odróżniających;

• w stosunku do których zachodzą bezwzględne lub względne przeszkody rejestracyjne.

Nie mogą być znakiem towarowym oznaczenia, które nie spełniają łącznie dwóch cech. Nie nadają się do graficznego przedstawienia i nie charakteryzują się zdolnością odróżniającą (nie spełniają wymagań definicji znaku towarowego). Zdolność odróżniająca jest bezwzględną przesłanką rejestracji. Nie mają jej znaki nienadające się do odróżnienia, czyli takie, których struktura nie wykazuje jakichkolwiek cech charakterystycznych i nie nadaje się do identyfikacji towaru jako pochodzącego od oznaczonego przedsiębiorcy.

Nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które łącznie nie spełniają cech: zmysłowej postrzegalności, jednolitości, samodzielności względem towaru, przedstawialności graficznej. Brak jednej z cech przesądza o tym, że oznaczenie nie może pełnić funkcji znaku towarowego. Nie mają również dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia które:

  • nie nadają się do odróżnienia w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone;
  • oznaczenia, które weszły do języka potocznego lub są używane zwyczajowo;
  •  oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości lub ilości.

Kolejną przeszkodą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy jest wystąpienie bezwzględnych przeszkód rejestracyjnych (art. 131 p.w.p.). 

Nie można udzielić prawa ochronnego znakowi towarowemu, który narusza cudze prawa osobiste lub majątkowe, np. prawo do nazwiska, wizerunku, prawa autorskie.

Rejestracji nie podlega znak, którego używanie jest niezgodne z prawem, porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami. Graficznie przedstawiony znak dotyczący towarów mający charakter obsceniczny nie będzie mógł być nośnikiem znaku towarowego.

Nie udziela się również praw ochronnych na oznaczenia, których używanie może wprowadzać nabywców w błąd, w szczególności co do charakteru towaru, jego jakości, właściwości albo co do jego pochodzenia. Ochrony nie uzyska znak zgłoszony w złej wierze, czyli taki, który został zgłoszony mimo iż dana osoba wiedziała, że nie ma do tego prawa albo przy zachowaniu należytej staranności powinien była wiedzieć.

Rejestracji nie podlegają również oznaczenia zawierają nazwę lub skrót nazwy „Rzeczpospolita Polska” bądź jej symbole (godło, barwy lub hymn), nazwy lub herby polskich województw, miast lub miejscowości, znaki sił zbrojnych, organizacji paramilitarnych lub sił porządkowych, reprodukcje polskich orderów, odznaczeń lub odznak honorowych, odznak lub oznak wojskowych bądź innych oficjalnych lub powszechnie używanych odznaczeń i odznak, w szczególności administracji rządowej czy samorządu terytorialnego albo organizacji społecznych działających w ważnym interesie publicznym. Użycie niektórych z tych nazw lub oznaczeń będzie jednak dopuszczalne jednak jedynie po otrzymaniu wymaganego zezwolenia właściwego organu Państwa bądź po uzyskaniu zgody odpowiedniej organizacji.

Następną przeszkodą udzielenia prawa ochronnego jest wystąpienie względnych przeszkód rejestracyjnych.

Przeszkody te wymienione są w art. 132 ust. 1 i 2 ustawy prawo własności przemysłowej.

Artykuł ten mówi, że nie udziela się prawa ochronnego:

• na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do zarejestrowanego oznaczenia geograficznego, chyba że zgłaszający jest uprawniony do używania tego oznaczenia;

• na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku, który przed datą według której oznacza się pierwszeństwo, był powszechnie znany i używany jako znak towarowy od innej osoby;

• jeżeli od dnia zgłoszenia podobnego znaku towarowego przez inną osobę nie upłyną okres 2 lat.

Na tle art. 132 ust.2 względnymi przeszkodami w uzyskaniu praw wyłącznych są również:

• ryzyko pomyłki;

• pierwszeństwo zgłoszenia;

• istnienie wcześniejszego prawa.

W przypadku rejestracji znaku towarowego istotne jest, aby upewnić się czy znak taki nie jest lub nie był używany przez inny podmiot. Informacje takie znajdziemy w internetowych bazach danych Urzędu Patentowego.

Podkreślić należy, że system rejestracji znaków towarowych na gruncie ustawy – Prawo własności przemysłowej ma gwarantować ochronę interesów przedsiębiorców, jak i konsumentów. Organ może odmówić rejestracji znaku towarowego pomimo uzgodnień pomiędzy podmiotami występującymi w obrocie gospodarczym, z uwagi na ryzyko dezorientacji konsumentów i  wprowadzanie ich w błąd co do pochodzenia towaru od konkretnego przedsiębiorcy.

Adam Semeniuk

Bibliografia: Joanna Sieńczyło-Chlabicz „Prawo własności intelektualnej” Wraszawa 2013 (str. 347-354)

2616906744_a238697a95_b

 

 

Wśród zagadnień podlegających ochronie na gruncie prawa własności przemysłowej, szczególne miejsce zajmują rozwiązania zwane oznaczeniami odróżniającymi. Najważniejszymi wśród nich są znaki towarowe. Każdego dnia stykamy się z tysiącami znaków towarowych. Są wszędzie, na naszych ubraniach, na opakowaniach produktów spożywczych, reklamach czy wreszcie stornach facebook-a.

Próbując zdefiniować znak towarowy posłużę się definicja doktrynalną prof. R. Skubisza:

„znak towarowy jest odbitym w świadomości człowieka jednolitym związkiem oznaczenia i towaru, obejmującym ogół informacji i wyobrażeń o towarze wyodrębnionym za pomocą tego oznaczenia wśród towarów tego samego rodzaju. Tak rozumiany znak towarowy jest dobrem niematerialnym, ponieważ istnieje jedynie w świadomości człowieka.”[1]

Najważniejszymi elementami tej definicją są:

1. uznanie znaku jako dobra niematerialnego,
2. uznanie go jako jednolitego związku oznaczenia i towaru
3. stwierdzenie, że jest ogółem wyobrażeni i informacji na temat danego towaru.
 

Pierwszy element nie wymaga głębszej analizy jednak warto dodać, iż jest to dobro co prawda niematerialne, ale o naturze majątkowej. W drugim przypadku trzeba pamiętać o tym, iż samo oznaczenie nie jest jeszcze znakiem towarowym. Staje się nim dopiero wówczas, gdy zostaje wiązany z towarem bądź usługą. Element trzeci odnosi się do psychologicznego odbierania znaku towarowego i może mieć znaczenie przy określaniu jego cech takich jak: rozpoznawalność, proponowana przez niego jakość.

Powszechnie przyjętą definicję normatywną znaku towarowego wprowadziła Dyrektywa Nr 89/104/EWG o harmonizacji prawa znaków towarowych mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich. Akt ten stanowił, iż znak towarowy może składać się z jakiegokolwiek oznaczenia, które można przedstawiać w formie graficznej, w szczególności z wyrazów, rysunków, liter, cyfer, kształtu towarów bądź usług, pod warunkiem, że oznaczenia takie umożliwiają odróżnianie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów drugiego przedsiębiorstwa.

 Podobnie uregulował je polski ustawodawca w art. 120 ust.1: „ Znak towarowy jest to każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.”

 

Z tej definicji ustawowej możemy wyłuskać jego dwa konieczne elementy. Po pierwsze możliwość przedstawienia go graficznie. Po drugie jego zdolność odróżniającą. O ile w oznaczenia graficznych, słownych czy słowno-graficznych przedstawienie go graficznie jest łatwo zauważalne i nie budzi wątpliwości, o tyle już określenie jako znaki towarowe oznaczeń nie dostrzegalnych wizualnie może nastręczać pewne problemy. Oznaczeniami takimi są znaki dźwiękowe, zapachowe lub smakowe.[2] Wspomnieć też trzeba w tym miejscu, że znaki muszą być zmysłowo postrzegalne, ponieważ oddziaływają na: zmysł, wzrok, słuch, dotyk. Drugą cechą immanentną jest jego zdolność odróżniająca. Oznacza to, aby znak pełnił funkcje odróżniającą musi nadawać się do łatwego zapamiętania i późniejszego odróżnienia go od innych mu podobnych towarów, bądź towarów tego samego rodzaju. Te kwestie zostaną bardziej rozwinięte w następnych postach.

Na końcu trzeba odnieść się do używania pojęcia znaku towarowego w stosunku do firmy przedsiębiorcy lub marki. Powszechnie często myli się je, stosując się je zamiennie.

Marką według słownika wyrazów obcych jest znak ochronny określający producenta towaru, chroniący przed naśladownictwem lub podrabianiem. Definicja ta wskazuje bardziej na charakter ekonomiczny tego słowa niż prawny. Łączy znak ochronny z pochodzeniem od przedsiębiorcy, co przy dzisiejszych zmianach w własności przedsiębiorstw (i elementów przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym) oraz udzielaniem licencji na używanie znaków jest ciężkie do ustalenia. Marka ma charakter szerszy niż pojęcie znaku oraz powinna być używana tylko w aspekcie ekonomicznym.

Znaku towarowego nie powinniśmy również utożsamiać z firmą. Firma jest to kwalifikowana formą nazwy przedsiębiorcy, umożliwiającą jego odróżnienie w obrocie gospodarczym od innych podmiotów. Firma przedsiębiorcy i znak towarowy produkowany przez niego nie są tożsame, pomimo czasem spotykanych tych samych słów w nich użytych. Są to dwa różne zagadnienia również inna ochrona jest dla nich przewidziana.

Podsumowując pragnę podkreślić , iż znakiem towarowym mogą być tylko takie oznaczenia które są zmysłowo postrzegalne, nadają się do graficznego przedstawienia i charakteryzują się zdolnością odróżniającą. Natomiast każde inne oznaczenie nie posiadające tych cech nie może zostać zarejestrowane.

autor: Maciej Chodorowski

[1] R. Skubisz, Funkcje znaku towarowego, w: Księga pamiątkowa z okazji 80-lecia rzecznictwa patentowego w Polsce, Warszawa 201, s.165-166

[2] T. Szymanek, Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2008, s.159